Otizm Çeşitleri nelerdir?

4th Ağu 2018
otizm çeşitleri nelerdir

Otizm spektrum bozukluğu

Otizm spektrumu, otizm belirtilerinin her çocukta aynı şiddetle ya da farklılıkta görünmemesinden dolayı bu belirtilerin odağındaki sorunların toplandığı geniş bir aralık olarak tanımlanabilir. Otizm spektrum için kullanılan en yaygın tabir “yelpaze” dir. Yelpazenin ( otizm spektrum) bir ucu otizmin en hafif belirtileri için tanımlanırken, diğer uç ise en ağır belirtileri tanımlamakta kullanılır.

DSM tanı kriterleri, APA’nın (American Psychology Association, Amerikan Psikoloji Derneği) birkaç yılda bir çıkarttığı ve tüm psiko-nörolojik problemlerin tanımının yapıldığı devasa bir kitapçıktır. Tanılama yapılırken problem durumuna ilişkin belirtiler göz önüne alınır. Belirtilerin yoğunlaştığı grup başlığı altında tanılama yapılır.

Otizm spectrum içeriği neleri kapsar? DSM V’e göre;

  1. Otizm
  2. A tipik otizm
  3. Rett sendromu
  4. Çocukluk Çağının Dezentegratif Bozukluğu
  5. Başka Türlü Adlandırılamayan Yaygın Gelişimsel Bozukluk (Pervasive Developmental Disorder not otherwise specified) “PDD NOS”

DSM IV tanı kitapçığında olup DSM V’de otizm spektrum başlığı altından çıkarılan tanılar ise;

  1. Asperger ( yüksek işlevsel ) sendromu
  2. Frajil X Sendromu
  3. Çocukluk Şizofrenisi,
  4. Edinsel Epileptik Afazi,
  5. Gelişimsel Dil Bozukluğu (Gelişimsel Disfazi)

A tipik Otizm

Özellikle son 4 yıldır erken çocukluk döneminde oldukça sık konulan bir tanıdır. Otizm spectrum belirtilerini en az sayıda taşıyan gruptur. Son yıllarda “sınırda”, “silik”, “yalancı” tabirleri atipik otizm için kullanılan benzetmelerdir. 18 ay civarı yakalanan kaliteli ve yoğun bir eğitim ile eğer zeka sorunu yoksa da kurtarılması en ihtimal olan tanı grubudur. 

A tipik otizm , otizm spektrum bozukluğunun etkileşim, dil ve sosyal alanlarından yalnızca birinden ya da hepsinden en az seviyede etkilenme durumudur.

A tipik otizm belirtileri şunlardır,

  1. Dili amacına uygun olarak kullanmama,
  2. Aşırı çekingenlik ve utangaçlık,
  3. Kurduğu düzene sadık kalma ve bu düzene bağımlılık gösterme,
  4. Düzen değişikliğinde farklı ortamlara girişte tepki verme,
  5. Yemek, koku, dokunma, işitme ve görsel uyaranlara karşı aşırı hassasiyet gösterme,
  6. Tekrarlayıcı hareketlerin olması sayılabilir.

Rett Sendromu

Sadece kız çocuklarında görülen bir spektrum bozukluğudur. Özellikle 4 yaşından önce gerileme başlar. En belirgin bulgusu 5 aylıktan sonra kafa yapısının büyümesinin durmasıdır.

Rett sendromunu belirtileri şunlardır;

  1. Kızlarda görülmesi,
  2. İlk 4 yıl içinde gelişimde geriliklerin gözlenmesi,
  3. Elleri kullanmaya yönelik işlevin azalması,
  4. Zamanla tipik el hareketleri ( çamaşır yıkıyor, bir şeyleri sıkıyor tarzı el ve ağız hareketleri ) ile kendini göstermesi,
  5. Yürümede sorunlar,
  6. Denge problemleri,
  7. Dil gelişiminin nerdeyse hiç gelişmemesi,
  8. İnce motor becerilerde gözlenen bariz sorunlar,
  9. Bu sorunlara eşlik eden nörolojik problemler sayılabilir.

Eğitimle ilerleme şansı belli bir seviyede kalan gruptur. Özellikle öz bakım becerileri ağırlıkta çalışılması esastır.

Çocukluk Çağının Dezintegratif Bozukluğu

Bu tanıdaki çocuklarda zihinsel gerilik ve epilepsi tablosu oldukça fazladır. 2 yaşına kadar normal gelişim gösteren çocuk 3-4 yaş itibariyle gelişiminde gerilemeye başlar. Esas tanıyı alabilmesi için 10 yaşına kadar zihinsel gerilik, epilepsinin iyice belirginleşmesi ve çocuğun sık tablolarda nöbet geçirmesi öngörülür.

Çocukluk çağının dezintegratif bozukluğu belirtileri şunlardır;

DSM V’ e göre;

1.Doğumdan sonraki iki yıl içinde yaşına uygun sözel ve sözel olmayan iletişim, toplumsal ilişkiler, oyunlar ve uyumsal davranışların olması ile kendini belli eden görünüşte normal bir gelişmenin olması

2.Aşağıdakilerden en az iki alanda daha önce edinilmiş olan becerilerin (10 yaşından önce) klinik olarak önemli ölçüde yitirilmesi.

Bunlar:

  • Sözel anlatım ya da dili algılama,
  • Toplumsal beceriler ya da uyumsal davranışlar,
  • Bağırsak ya da mesane kontrolü,
  • Oyun,
  • Motor beceriler

3.Aşağıdakilerden en az iki alanda olağan dışı bir işlevselliğin olması:

  • Toplumsal etkileşimde nitel bir bozulma (sözel olmayan davranışlarda bozulma, yaşıtlarıyla ilişki kuramama, toplumsal ya da duygusal karşılıklar verememe vb. )
  • İletişimde nitel bozukluklar (konuşulan dilin gelişiminde gecikme olması ya da hiç gelişmemiş olması, bir söyleşiyi başlatamama ya da sürdürmede, dilin basmakalıp ve yineleyici bir biçimde kullanılması, çeşitli imgesel oyunlar oynamama vb. )
  • Motor basmakalıp davranışlar ve mannerizmler de içinde olmak üzere davranış, ilgi ve etkinliklerde sınırlı, basmakalıp ve yineleyici görüntülerin olması.

Ömür boyu ilaç ve özel eğitim gerektiren bir gruptur.

Başka Türlü Adlandırılamayan Yaygın Gelişimsel Bozukluk 

(Pervasive Developmental Disorder not otherwise specified) “PDD NOS

Otizm spectrum bozukluğu içinde olan “Başka Türlü Adlandırılamayan Yaygın Gelişimsel Bozukluk” otizm belirti tanı ölçütlerine uymayan ama otizme benzeyen bir gruptur. 3 yaşından sonra gerileme gözlenmeye başlar. 

Yaygın gelişimsel bozukluk belirtileri şunlardır;

  • Dil ve iletişim becerilerinde zorluklar,
  • Oyun kuramama ve devam ettirememe,
  • Tekrar eden stereotipi hareketlerin fazlalığı ( sallanma, elleri sallayarak ileri geri hareketler gibi..)
  • Konuşmada gözlenen ekolali,
  • Oyun kurma ve devam ettirmede sorunlar

Ömür boyu ilaç ve özel eğitim gerektiren bir gruptur.

Asperger Bozukluğu

DSM IV’de tanımlananan Asperger Sendromu DSM V tanı kriterlerinde artık otizm başlığı altında değerlendirilmektedir. Otizm den ayrılan yanları olmakla beraber yüksek işlevli otizm olarak da isimlendirilmekteydi. Otizmden ayrılan özellikleri;

  • Etraflarında olan bitenlerin farkındadırlar.
  • Motor becerilerdeki sorunları daha fazla yaşarlar. Ayakkabı bağcığı bağlama, bisiklet sürme gibi becerilerde zorlanırlar.
  • Duyusal hassasiyetleri özellikle dokunmaya karşı duyarlılıkları üst düzeydedir.
  • Savan yetenek dediğimiz matematik işlemleri yapma, müthiş bir hafızaya sahip olma gibi yeteneklere sahiptirler. Ancak zeka puanları genelde normal zeka puanındadır.
  • Değişimlere aşırı tepki verirler.
  • Sakin kendi hallerinde sürekli hayal kurarlar.
  • Yaşıtlarıyla empati beceri kuramazlar.
  • Takıntılı ve tekrarlayıcı hareketleri vardır.

Eğitiminde iletişim becerilerine, sporsal aktivitelere ağırlık verilmeli, değişimlerle başetme becerisi geliştirilmelidir. Doğru eğitim ve yönlendirme ile ilerde iş sahibi olabilirler..

Frajil X Sendromu

Cinsiyet kromozomu X in zayıf olması olarak tanımlanabilir. Belirtileri;

  • Büyük kulaklar, uzun yüz, geniş alın, yüksek damak, kas tonusu düşüklüğü, şaşılık sayılabilecek fiziksel özellikleridir.
  • Göz teması kuramama,
  • Tekrarlar şekilde sinirli konuşma yada hareketler,
  • El çırpma gibi stereotipik hareketler,
  • Oyunda arkadaş edinememe, aşırı hareketlilik ve dikkat dağınıklığı sıralanabilecek özelliklerindendir.

Otizm vakalarının %15-60’ında görülebilmektedir.

Çocukluk Şizofrenisi

Çocukluk çağı şizofrenisi, erişkinlerdeki gibi halüsinasyon (varsanı) ve sanrıları (yanlış inanış, hezeyan) içeren düşünce bozukluğu, duygudurum anormallikleri ve ilişki kurmadaki zorluklarla karakterize bir bozukluktur. 

Çocukluk döneminde;

  • Dil gelişiminde gözlenen gerilik,
  • Motor becerileri yaşıtlarına uygun gelişim göstermeme.
  • Sosyal becerilerde donuk ve tepkisizlik, 
  • Dili anlamada sorunlar,
  • Ekolali tarzı tekrarlayıcı konuşmalar,
  • El çırpma tarzında stereotipi hareketler,
  • Akademik olarak düşük başarı gösterme sayılabilir.

Çocukluk başlangıçlı şizofreni çocuğun temel kişiliği, ruhsal, sosyal ve akademik uyumu oturmadan ortaya çıkması sebepleriyle, genellikle tedaviye dirençli ve olumsuz seyri olan kronik bir hastalıktır. 10 yaşın altında başlayan vakalarda seyrin daha da kötü olduğu bilinmektedir.

Edinsel epileptik afazi (Landou-Kleffner sendromu)

Edinsel epileptik afazi, çocukluk çağında nadir görülen ve daha önceden başlayan kazanılmış konuşma ve dil yeteneklerinin bozulması olarak tanımlanır.

Belirtileri;

  • 2-11 yaş arasında başlaması,
  • Epilepsi görülmesi,.
  • Alıcı dilin zayıflığı
  • 10 yaşından önce epilepsi nöbetlerinin görülmesi
  • EEG görüntüleri teşhis ediliyor olması, 

Özellikle 2 yaş itibariyle gözlenen hafif otizm belirtilerine yönelik yapılacak eğitim ile beraber işitsel entegrasyon çalışmalarına da ağırlık verilmesi faydalıdır.

Gelişimsel Dil Bozukluğu (Gelişimsel Disfazi)

DSM IV’e göre gelişimsel dil bozuklukları iletişim bozuklukları başlığı altında toplanmakta, karışık dili algılama, sözel anlatım bozukluğu, fonolojik bozukluk, kekemelik ve başka türlü sınıflanamayan bozukluklar olarak gruplara ayrılmaktadır (APA, 1994)

Belirtileri;

  • Yabancılarla iletişime geçmekte kaçınmak,
  • İletişime geçmekte zorlandıklarında sinirlenmeleri ve ortamdan uzaklaşma isteği,
  • Konuşmanın anlaşırlılığının olmaması,
  • Soruya uygun cevap verememe,
  • Aynı kelimeyi bir çok anlam yerine geçecek şekilde kullanma,
  • Uzun komutları anlayamama,
  • Anlamsız kelime yada sözcükler kullanma
  • Söyleneni anlamama ama anlamaya çalışma gayreti göstermesi

Sayılabilecek bazı belirtilerdir.

Özel eğitim ve konuşma terapisinin ağırlıkta olduğu bir programla devam etmekte fayda vardır.

Otizm hakkında…

otizm tedavi sureci
Otizm tedavi sürecinde hangi yollar izlenmeli?

Aileler çocuğunda otizmden şüphelendiğinde ya da tanı aldığında nasıl bir tedavi süreci izleyeceklerini bilememektedirler. Daha çok internetten okudukları ve sosyal paylaşım sitelerinde öğrendikleri çok sağlıklı olmayan bir bilgi kirliliği içinde dağılmaktadırlar. Haliy

Devamını Oku
otizm neden olur
Otizm neden olur?

Aile belirtileri fark ettikten sonra ilk sorguladığı konu “otizm neden olur?”  sorusudur. Aile bu soruya kendince cevaplar bulmaya çalışır. Örneğin; İlk akla gelen telefon, televizyon, tablet.. Özellikle yemek yedirirken çok izlettim. Acaba bundan mı? Bakıcı işlerini ya

Devamını Oku
otizm belirtileri
Otizm belirtileri nelerdir?

Kaynaklarda birçok belirtiler sıralanmakta. Bizlerde uzman olarak değerlendirirken buralardan ilerlemekteyiz. Ancak bazen aileye belirtileri anlatırken ister istemez dirençle karşılaşmaktayız. Elbette ki tanılama ya da şüphelenme dönemi hiçbir anne baba için kolay süreç

Devamını Oku
otizm nedir
Otizm nedir? Erken tanılamanın önemi ve Aileler için yol haritası

Otizm, özellikle son 10 yıldır hızla artan erken çocukluk döneminde gözlenen bir gelişim sorunudur. 1985 yılında 2500 çocukta 1 görülen otizm günümüzde 59 çocukta 1 e kadar inmiştir. Peki ama hızla artan otizm nedir? WHO ( World Health Organization) yani… Continu

Devamını Oku
otizm belirtileri nelerdir
Otizm Belirtileri Nelerdir?

Otizm, sosyal ve iletişim becerilerinin oluşmasını etkileyen bir gelişim bozukluğudur. Otizm genellikle yaşamın ilk 2 yılında ortaya çıkar. Otizmli çocuklar genelde öğrenme zorluğu çekerler. Otizmli çocukların büyük bir kısmında farklı seviyelerde zeka geriliği görülse

Devamını Oku
otizm çeşitleri nelerdir
Otizm Çeşitleri nelerdir?

Otizm spektrum bozukluğu Otizm spektrumu, otizm belirtilerinin her çocukta aynı şiddetle ya da farklılıkta görünmemesinden dolayı bu belirtilerin odağındaki sorunların toplandığı geniş bir aralık olarak tanımlanabilir. Otizm spektrum için kullanılan en yaygın tabir “yel

Devamını Oku
otizmli çocukların özellikleri
Otizmli Çocukların Özellikleri

Şenay YILMAZ – Çocuk Gelişim Uzmanı Otizm, ilk olarak 1943 yılında Amerikalı çocuk psikiyatristi Leo Kanner tarafından “Erken Çocukluk Otizmi” olarak adlandırılmıştır. Otizm, daha sonraki yıllarda çeşitli kurullar ve kişiler tarafından da incelenerek K

Devamını Oku
otizm vaka değerlendirmesi
Ağır otizm vaka değerlendirmesi

Çocuğun adı soyadı: B.C. / Erkek Yaşı: 6 yaş Aldığı tanısı: %90 Ağır otizm İlk gözlenen davranışları Göz kontağı hiç yok. Sürekli ağlıyor. Bazen ağlamaları kesintisiz 3-4 saat sürüyor. Hiçbir şekilde komut almıyor. Öfke nöbetleri fazla. Ve sürekli elini ısırıyor.

Devamını Oku
otizm eğitimi
2 yaş otizm vaka değerlendirmesi

VAKA ÇALIŞMASI Çocuğun adı soyadı: B.S. / Kız Yaşı: 2 yaş Aldığı tanısı:  Yoğun otizm belirtileri gösteriyor. İlk gözlenen davranışları Göz kontağı hiç yok. İsmiyle seslenildiğinde bakmıyor. Basit komutları almıyor. Sürekli ağlıyor ve bazen ağlamaları katılma şeklinde o

Devamını Oku
otizm eğitiminde göz kontağı
Atipik otizm vaka değerlendirmesi

VAKA ÇALIŞMASI Çocuğun adı soyadı: E.Y. / Erkek Yaşı: 5 yaş Aldığı tanısı: A Tipik Otizm   İlk gözlenen davranışları Göz kontağı 3-5 sn civarlarında, Her şeye “ Dani dani” diyor. Nesneleri ismiyle tanımıyor. İsimlendiremiyor. Masa başı oturma süresi maksimum

Devamını Oku
duyu bütüneme , ergoterapi
Duyu bütünleme çalışmalarımız ergoterapist eşliğinde başlamıştır.

Değerli velilerimiz, Ailelerimizden gelen talep ve görülen ihtiyaç üzerine Ergoterapist eşliğinde duyu bütünleme uygulamalarına başlanmıştır. Çalışmalar pazar hariç hergün 09:00-18:00 saatleri arasında PGSPORTS'da yapılmaktadır. Continue Reading Duyu bütünleme çalışmala

Devamını Oku
Yoksa Bebeğim Otizmli mi?

Maalesef son yıllarda otizm kavramı oldukça yaygın ve ilgi çekmekte olan bir konu.. Nedenleri üzerinde yüzlerce araştırma yapılmış, alternatif birçok yol üretilmiştir. Ancak halen net ve kesin nedenleri bilinmemekle beraber %100 çözüme ulaştıracak yol bulunamamıştır. Şu

Devamını Oku
Belki de Otizm Değil; Reaktif Bağlanma Bozukluğu

Ben uzun süredir özellikle “a tipik” ya da “hafif otizmlilerin”, “ reaktif bağlanma bozukluğu” yaşayan çocuklar olduğunu düşünüyorum. Yani aslında reaktif bağlanma bozukluğu yaşayan bebek yeterince desteği alamayınca otizme dönüyor. Biraz iddialı oldu biliyorum ama tecr

Devamını Oku
Otizmli Çocukta Oyun Oynama Becerisi Vaka Değerlendirmesi

Çocuğun adı soyadı: D.T. Yaşı: 5 yaş Aldığı tanısı: A tipik otizm İlk gözlenen davranışları D.T 2,5 yaşında özel eğitime başlamış. Konuşuyor, kendini ifade edecek seviye de dili kullanabiliyor. Dönen nesnelere karşı ilgisi halen var. Oyuncakları amacına uygun kullanmıyo

Devamını Oku
Erken Çocukluk Dönemi Otizm Tarama Ölçeği (CHAT)

18 aylıktan itibaren otizm şüphesi duyulan bebeklerde uygulanan bir tarama ölçeğidir. 5-15 dakikalık uygulama süresi vardır. Psikologlar, çocuk psikiyatristleri, pediatristler, nörologlar, hekimler, hemşireler gibi çocuk sağlığı alanında çalışan uzmanlar tarafından uygu

Devamını Oku
Otizm ve Ritim

Müziksel bir olgu olan ritim aslında daha doğmadan anne karnında öğreniriz.  Kalbin ritmik atışı, kanın düzenli ve belirgin bir sıralamada akışı, bulunduğumuz sıvı içindeki hareket her şey aslında ritmik bir düzene esas olan şeylerdir. Bu düzen daha bebekken bizim kendi

Devamını Oku
Otizm Vaka Değerlendirmesi

Çocuğun adı soyadı: A.Y Yaşı: 22 aylık Aldığı tanısı: A tipik otizm İlk gözlenen davranışları ·         Göz kontağı 1-2 saniye, ·         İsmine tepki vermiyor, ·         Yerinde sallanma ve elleri ritmik çırpma hareketleri mevcut, ·         Oyuncakları amacına uygun oy

Devamını Oku
Farklı

Yalova’da evin verandası ve hava çok sıcak.. Burada ki ikinci yılımız başlıyor. Yazlık olarak çok güzel bir yer. Oturduğum yerden havuz görünüyor. Evler sanki yeşil çimenler üzerindeki mantarlara benziyor. Mantar şekli bana hep evi hatırlatır. Sanki yuvayı simgeliyor. H

Devamını Oku
Otizmi Yaşamış Bir Anneyle Röportaj

Kurumumuzdan 2,5 yıldır eğitim alan D.K. nin annesi Buket hanım çocuğuyla ilgili yaşadığı süreci bir röportaj tadında bizimle paylaştı.. Çocuğunuzun problemini ne zaman fark ettiniz? İlk 18 aylıkken fark ettim. Otizm farkındalığı şeklinde değil. İşitmiyor gibi davranıyo

Devamını Oku
OÇEM Sınıfı Nedir?

Otizm tanısı konulan çocuğum, OÇEM Sınıfı’na yönlendirildi. OÇEM sınıfı nedir, ona yararı olur mu? A.B./İstanbul OÇEM’in açılımı, Otistik Çocuklar Eğitim Merkezi’dir. Bu merkezler okullarda olabileceği gibi, devlet okullarının bir sınıfı da olabilir. B

Devamını Oku
Otizm İçin Yapılan Son Araştırma Bulguları

Son yapılan araştırmaları sizin için derledik. • Türkiye’de yaklaşık 670.000 otizmli birey var; bunların nerdeyse 200.000’i 0-14 yaş grubunda. • Yapılan bir çalışmada otizmli bireylerin özellikle bilgi ve bilişim teknolojisi alanında normalin çok üstünde per

Devamını Oku
error: